May 19, 2019

Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng trong những năm qua một mặt tạo ra nhiều của cải hơn cho Việt Nam nhưng đồng thời ngày càng gây ảnh hưởng xấu lên môi trường. Với ý tưởng nhằm nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ Việt Nam về các vấn đề môi trường, ngày 15 tháng 10 vừa qua đã diễn ra sự kiện cuối cùng trong chuỗi chương trình “Nếu năng lượng có tiếng nói” được tổ chức bởi Viện Rosa Luxemburg Stiftung Đông Nam Á (RLS SEA) phối hợp với Thế Hệ Xanh Việt Nam, Liên minh Năng lượng Bền vững và Trung tâm Sống và Học tập vì Môi trường và Cộng đồng Live & Learn tại Trung tâm Văn hóa Pháp Hà Nội (L’Espace). Sự kiện bao gồm nhiều hoạt động thú vị như chung kết tranh biện, triển lãm các sáng kiến năng lượng, gameshow, tọa đàm xoay quanh chủ đề năng lượng.IMG_8396

Lấy biểu tượng là một chiếc quạt, sự kiện đặt ra câu hỏi cho những người trẻ quan tâm đến chủ đề năng lượng câu hỏi liệu chiếc quạt gió, tấm pin mặt trời có phải là điểm tựa cho sự phát triển của Việt Nam. Và, liệu năng lượng tái tạo có là lựa chọn để thay thế cho nguồn năng lượng hóa thạch đang cạn kiệt ở Việt Nam? Ngày nay, đến 56% điện được sản xuất bằng năng lượng than. Dự báo đến năm 2020 phát thải CO2 sẽ tăng lên cao hơn 20 lần. Có thể nói Việt Nam đang phải đối mặt với vấn đề lớn.

IMG_8412Tiếp tục với chủ đề xuyên suốt này, hai đội chiến thắng từ hai lớp tập huấn diễn ra trong tháng 9 và tháng 10 tại văn phòng của RLS đã cùng nhau bước vào vòng tranh biện cuối cùng. Dựa trên các nguyên tắc của hình thức tranh biện phổ biến Karl Popper, hai đội so tài với chủ đề “Việt Nam nên hay không đặt mục tiêu tăng tỷ trọng sử dụng năng lượng tái tạo (trừ thủy điện) đến 30% vào năm 2030”. Nhóm ủng hộ đưa ra các luận điểm đó là việc phát triển các nguồn năng lượng mới là một xu hướng tất yếu trên toàn cầu, không chỉ với các nước châu Âu mà ngay khu vực Châu Á như Philippines hiện nay cũng đang tập trung vào lĩnh vực này. Đối với Việt Nam, đây cũng là một bước quan trọng để đạt được những mục tiêu dài hạn tiến tới một ngành công nghiệp năng lượng bền vững và không phải phụ thuộc vào việc nhập khẩu than từ bên ngoài. Phe phản đối ngược lại nhấn mạnh tính không khả thi của mục tiêu này, họ cho rằng con số 30% là không thể chỉ trong vòng 16 năm và Việt Nam nên bám sát mục tiêu 6-10% như trong Đề án điện VII mới đây. Cả hai đội đều có những lập luận sắc bén và sau khi ban giám khảo cân nhắc, đội chơi thuộc trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã đánh bại các sinh viên đến từ các trường Đại học Giao thông vận tải và Đại học Khoa học Tự nhiên để trở thành đội chiến thắng.IMG_8467

Nadja Charaby, Giám đốc RLS Đông Nam Á, nhấn mạnh trong bài phát biểu tiếp đó của mình về tầm quan trọng của thế hệ trẻ tham gia vào các vấn đề khí hậu và môi trường đồng thời cũng chia sẻ một số thông tin về quá trình phát triển năng lượng tái tạo tại Đức. Bà chỉ ra những mặt tích cực của việc sử dụng năng lượng tái tạo, một trong số đó là chúng ta sẽ không phải phụ thuộc vào các công ty năng lượng lớn nữa. “Chúng tôi có thể tự sản xuất năng lượng trên mái nhà hoặc trên các đồng cỏ, nơi chăn thả gia súc.” Đức là một nước rất tiến bộ trong lĩnh vực năng lượng tái tạo; Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh: “Đức cũng là một trong những nguồn gây ô nhiễm chính trên thế giới.”

IMG_8498Tiếp đó, các bạn trẻ đã có cơ hội đối thoại trực tiếp với các diễn giả khách mời trong một tọa đàm sôi nổi, trong đó có ông Phạm Trọng Thực – Vụ trưởng Vụ Năng lượng tái tạo của Bộ Công thương, bà Ngụy Thị Khanh – Giám đốc Trung tâm Phát triển và Sáng tạo xanh (GreenID), ông Đỗ Mạnh Dũng – Phó Tổng Giám đốc Công ty Schneider Electric và bạn Đặng Huỳnh Mai Anh – Đại sứ thanh niên về môi trường về các chủ đề như chính sách năng lượng, các lựa chọn năng lượng cho tương lai. Những nội dung chính được thảo luận xoay quanh khả năng phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam, và một trong những thách thức lớn đó là mức chi phí và giá thành cao đã đặt ra một rào cản đối với các nhà đầu tư vào lĩnh vực này, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam có mức giá điện thấp hơn so với nhiều nước khác trong khu vực. Với quan điểm ngược lại, một khán giả đã đưa ra ý kiến phản biện là năng lượng tái tạo đã bao gồm cả các chi phí về khí hậu và bảo vệ môi trường, do đó năng lượng tái tạo trong thực tế còn rẻ hơn năng lượng truyền thống trong dài hạn khi mà các tác động đối với khí hậu, môi trường và xã hội thường bị bỏ qua.IMG_8502

Trong buổi tọa đàm, bà Ngụy Thị Khanh và ông Đỗ Mạnh Dũng cũng giới thiệu về một số dự án được phát triển bởi GreenID và Schneider Electric như dự án “Lập kế hoạch năng lượng địa phương” (LEP) – mô hình cấp cộng đồng, hoặc cuộc thi toàn cầu “Sống xanh trong thành phố 2014” trong đó Đặng Huỳnh Mai Anh đã xuất sắc giành được giải ba. Mai Anh khép lại buổi đối thoại bằng một bài phát biểu rất ấn tượng và thúc đẩy khi giới thiệu sáng kiến về một “Ngân hàng năng lượng”. Là một sinh viên chuyên ngành kinh tế, Mai Anh coi năng lượng cũng như một loại tiền tệ. Dựa trên một nguyên tắc đơn giản là bạn sẽ bị phạt nếu sử dụng quá mức năng lượng và được thưởng nếu sử dụng dưới mức, cơ chế tự động điều chỉnh sẽ giúp cân bằng việc sử dụng năng lượng trong một nhóm hộ gia đình và từ đó sẽ khuyến khích nhiều người hơn tiết kiệm năng lượng.

IMG_8568Sự kiện kết thúc bằng một gameshow nhỏ và phần âm nhạc sôi động của nhóm “Sign in” với sự tham gia hào hứng của tất cả khán giả cho đến cuối chương trình. Tuy đã khép lại, nhưng chuỗi sự kiện “Nếu năng lượng có tiếng nói” chắc chắn đã mở ra trong nhận thức của các bạn trẻ những trăn trở về lựa chọn nào cho một nền năng lượng bền vững của Việt Nam trong tương lai.

Comments are closed.